زمانیکه دچار دیسک کمر میشوید، احتمالا یکی از سوالاتی که از پزشک میپرسید این است که برای دیسک کمر چه قرصی بخوریم یا چه دارویی مصرف کنیم تا درد کمتر شود! شاید باورش سخت باشد؛ اما تغذیه شما تاثیر مهمی بر سلامت ستون فقرات دارد. برخی از مواد غذایی سرشار از ترکیباتی هستند که به تقویت و حفظ سلامت ستون فقرات کمک میکنند. بنابراین، داشتن یک ستون فقرات سالم میتواند با انتخاب مواد غذایی مناسب آغاز شود. اجتناب از غذاهای ناسالم یکی از راههای حفظ سلامت بدن است؛ اما انتخاب غذاهای مفید بهترین روش برای تقویت و محافظت از ستون فقرات در برابر دیسک کمر محسوب میشود. در ادامه بررسی خواهیم کرد که بهترین غذا برای دیسک کمر چیست؟ پس ادامه مطلب را حتما بخوانید.
آیا خوردن میوه برای دیسک کمر مفید است؟
قطعا خوردن میوه میتواند برای دیسک کمر مفید باشد. در انتخاب میوهها باید به سراغ محصولاتی بروید که رنگدانههای طبیعی قوی دارند. اما نباید در مصرف آنها زیادهروی کنید. فراموش نکنید که میوهها حاوی قند طبیعی هستند و مصرف زیاد آنها میتواند بیشتر ضرر داشته باشد. اما اگر میوهها به میزان مناسب مصرف شوند، فواید زیادی برای سلامت بدن دارند.
متخصصان تغذیه توتها را یکی از بهترین میوه برای کمر درد و سلامت ستون فقرات معرفی میکنند؛ زیرا این میوهها سرشار از آنتیاکسیدانها و مواد مغذی هستند که به تقویت و حفظ سلامت ستون فقرات کمک میکنند. پس حتما انواع توتها را به وعدههای غذایی خودتان اضافه کنید؛ شما میتوانید آنها را در صبحانه، ناهار، شام و حتی به عنوان دسر بخورید.
سبزیجات مفید برای درمان دیسک کمر
سبزیجات برای سلامتی مفید هستند؛ بنابراین باید به صورت روزانه مقدار کافی از آنها را مصرف کنید تا سلامت کلی بدن خودتان را بهبود ببخشید. علاوه بر فواید عمومی، برخی از سبزیجات تاثیر مثبتی بر سلامت ستون فقرات دارند و میتوانند به کاهش مشکلات آن کمک کنند. برای مثال، بعضی از سبزیجات دارای خواصی هستند که به تقویت و محافظت از ستون فقرات کمک خواهند کرد.
کلم کیل، کلم بروکلی و اسفناج به دلیل داشتن ترکیبات ضدالتهابی، میتوانند در کاهش التهابهای ستون فقرات موثر باشند. همچنین این سبزیجات سرشار از مواد مغذی هستند که به تقویت استخوانها و حفظ سلامت ستون فقرات کمک میکنند.
ازآنجاییکه ستون فقرات بخش اساسی سیستم اسکلتی بدن است به مواد مغذی کافی نیاز دارد تا عملکرد مناسبی داشته باشد. بنابراین، مصرف سبزیجات مناسب میتواند راهی عالی برای حفظ سلامت ستون فقرات باشد. بهطورکلی، سبزیجاتی که رنگهای طبیعی قویتری دارند، ارزش غذایی بالاتری هم دارند و گزینههای بهتری برای حفظ سلامت استخوانها و مفاصل محسوب میشوند.
آیا گوشت میتواند غذایی مناسبی برای دیسک کمر باشد؟
گوشت قرمز میتواند حاوی مقادیر بالایی از چربی اشباع، کلسترول و پورینها باشد که ممکن است باعث افزایش التهاب و سطح اسید اوریک در بدن شوند. اسید اوریک میتواند کریستالهایی در مفاصل تشکیل دهد و منجر به نقرس شود که احتمالا بر ستون فقرات هم تاثیر بگذارد. همچنین، مصرف گوشت قرمز میتواند باعث کاهش دریافت مواد غذایی گیاهی غنی از آنتیاکسیدانها و ترکیبات ضدالتهابی شود.
احتمالا برای شما سوال باشد که گوشت قرمز سرشار از پروتئین است؛ چرا نباید آن را مصرف کرد؟ پروتئين حیوانی موجود در گوشت با پروتئینهای گیاهی فرق دارد. پروتئینهایی که از برخی گیاهان دریافت میکنید برای سلامت ستون فقرات شما بسیار مفید هستند. همیشه سعی کنید تا حد امکان از پروتئینهای گیاهی استفاده کنید؛ چراکه پروتئینهای حیوانی میتوانند باعث التهاب شوند.
پس به جای پروتئینهای حیوانی، پروتئین مورد نیاز خود را از دانه چیا، عدس و لوبیا تامین کنید. این مواد غذایی علاوه بر پروتئین، سرشار از آنتیاکسیدانها، فیبر، ویتامینها و مواد معدنی مفید هستند. اگر همچنان تمایل به مصرف پروتئین حیوانی دارید، گزینههای کمچرب را انتخاب کنید. در این شرایط میتوانید مرغ و ماهی را به جای گوشت گاو در رژیم غذایی خود قرار دهید.
بهترین ماهی برای دیسک کمر
اگر مشکلی با غذاهای دریایی ندارید، بهترین غذا برای دیسک کمر میتواند ماهی باشد. شما باید به طور منظم ماهی سالمون را به رژیم غذایی خودتان اضافه کنید. سالمون یک منبع عالی از پروتئین کمچرب است و علاوه بر آن، حاوی یک ماده مغذی مفید دیگر به نام اسیدهای چرب امگا-۳ است.
اسیدهای چرب امگا-۳ به سلامت استخوانها و بافتها کمک میکنند و مانند سبزیجات برگ سبز در مبارزه با التهاب موثر هستند. خوشبختانه، سالمون یک ماهی خوشمزه و متنوع است که اگر به درستی پخت شود، طعم فوقالعادهای دارد. دستورهای مختلفی برای تهیه سالمون وجود دارد که میتوانید امتحان کنید. این غذاها هم منوی شما را تنوع میدهند و هم به سلامت ستون فقرات شما کمک میکنند.
لبنیات؛ گروه غذایی مؤثر در بهبود دیسک کمر
برای حفظ سلامت استخوانها، بهویژه در زمان آسیبدیدگی بدن به کلسیم نیاز دارد. کلسیم نقش بسیار مهمی در حفظ و تقویت سلامت استخوانها دارد. افرادی که دچار مشکلات ستون فقرات هستند، میتوانند با دریافت کافی کلسیم استحکام مهرهها را افزایش دهند و خطرات مرتبط با این شرایط را کاهش دهند؛ اما چگونه میتوان بدون نیاز به مکمل، میزان کلسیم دریافتی را افزایش داد؟ پاسخ ساده است؛ مصرف لبنیات را بیشتر کنید. البته، هر فرآورده لبنی گزینه مناسبی نیست. شما باید به سراغ لبنیاتی مانند مانند پنیر، شیر و ماست بروید که سرشار از کلسیم هستند.
البته مانند بسیاری از گروههای غذایی دیگر، زیادهروی در مصرف لبنیات هم میتواند مضر باشد. شما نباید با این بهانه که به کلسیم بیشتری نیاز دارید، مقدار زیادی پنیر مصرف کنید! بلکه باید در انتخاب و میزان مصرف لبنیات دقت کنید تا از دریافت بیشازحد چربی و کلسترول جلوگیری شود. علاوه بر لبنیات، برخی از سبزیجات برگ سبز هم منبع خوبی از کلسیم هستند، پس حتما آنها را در رژیم غذایی خود بگنجانید.
بهترین مکمل ها و ویتامین ها برای دیسک کمر
اگر هنوز هم بهترین غذا برای دیسک کمر را انتخاب نکردهاید، برای کاهش درد دیسک کمر، رژیم غذایی خود را با ویتامینها و مواد معدنی که سلامت ستون فقرات و سیستم ایمنی را تقویت میکنند، غنی کنید. در ادامه بهترین مکملها و ویتامینها برای دیسک کمر معرفی شده است:
- ویتامین C: این ویتامین تولید کلاژن که یکی از اجزای مهم دیسکها است را تحریک میکند. این ویتامین دارای خواص ضدالتهابی قوی است و باعث جلوگیری از التهاب نخاع میشود. منابع ویتامین C شامل مرکبات، سبزیجات برگ سبز تیره و سبزیجات رنگی است.
- گلوکوزامین: همانند ویتامین C گلوکوزامین، تولید کلاژن و ترشح مایع مفصلی را تقویت میکند و به بهبود علائم دیسک کمر منجر میشود. منابع غذایی غنی از گلوکوزامین شامل دنده، غضروف حیوانی، صدف، قارچ، جلبک و خزه دریایی است.
- منیزیم: منیزیم از حساسیت بیشازحد اعصاب محیطی جلوگیری میکند و درد ستون فقرات را کاهش میدهد. کمبود منیزیم میتواند باعث کاهش تراکم استخوان شود و ستون فقرات را در برابر مشکلاتی مانند دیسک کمر آسیبپذیر کند. منابع غذایی حاوی منیزیم شامل ماهیهای چرب، لوبیای سبز، لوبیای سیاه، لوبیای قرمز، دانه کنجد، بادام هندی، بادام، اسفناج و کلم پیچ است.
- ویتامین D: ویتامین D میتواند در کنار سایر ویتامینها، بهترین ویتامین برای دیسک کمر باشد. این ویتامین به جذب کلسیم کمک میکند که برای سلامت استخوانها ضروری است. کمبود این ویتامین خطر ابتلا به پوکی استخوان را افزایش میدهد و علائم دیسک کمر را تشدید میکند. علاوه بر نور خورشید، منابع غذایی حاوی ویتامین D شامل لبنیات، پنیر، تخممرغ، ماهیهای چرب و غذاهای غنیشده است.
- آنتیاکسیدانها: غذاهای غنی از آنتیاکسیدان دارای خواص ضدالتهابی هستند و به کاهش درد و التهاب کمک میکنند. این مواد شامل سبزیجات خانواده کلم، گوجهفرنگی، انواع توت، آووکادو، حبوبات، مغزها، دانهها و روغنهای گیاهی هستند.
- پروتئین: پروتئینهای موجود در دیسکهای بینمهرهای از ساختار ستون فقرات حمایت میکنند. بنابراین، مصرف کافی پروتئین به بازسازی دیسکها کمک میکند. منابع غذایی غنی از پروتئین شامل مرغ بدون چربی، غذاهای دریایی، ماهیهای چرب و انواع حبوبات است.
- آهن: آهن در ساخت کلاژن و فعالسازی ویتامین D نقش دارد و برای تولید هموگلوبین، که اکسیژن را در بدن حمل میکند، ضروری است. منابع آهن میتواند شامل حبوبات، عدس، گوشت قرمز، مرغ، بوقلمون، آجیل، کلم بروکلی و کلم پیچ باشد.
- ویتامینهای گروه B: ویتامین B12 به ساخت استخوان و تولید سلولهای قرمز خون کمک میکند؛ اما ویتامین B6 اثر ضدالتهابی دارد. از جمله منابع غذایی حاوی ویتامینهای B میتوان به سبزیجات برگسبز، حبوبات، مخمر تغذیهای، تخمه آفتابگردان، ماهی قزلآلا، سالمون، گوشت گاو، شیر و تخممرغ اشاره کرد.
- ویتامین K: ویتامین K به بدن کمک میکند تا کلسیم را به درستی در استخوانها و بافتهای نرم توزیع کند و همچنین دارای خواص ضدالتهابی است. این ویتامین در منابع غذایی نظیر کلم، اسفناج، برگ چغندر، مارماهی، پنیر و جگر گاو پیدا میشود.
ادویه های مناسب برای دیسک کمر کدام اند؟
بسیاری از گیاهان و ادویهها تأثیر مثبتی بر سلامت دیسک کمر دارند. زردچوبه که یکی از ادویههای پرکاربرد در آشپزی است که به ترمیم بافتهای آسیبدیده کمک میکند. برخی از گیاهان دارویی هم خاصیت ضدالتهابی دارند که میتوانند به کاهش مشکلات ستون فقرات کمک کنند. از جمله این گیاهان میتوان به دارچین، رزماری، ریحان و زنجبیل اشاره کرد.
برای بهرهمندی از خواص این ادویهها و گیاهان، میتوانید آنها را در طول روز به غذاهای خود اضافه کنید یا از آنها برای تهیه یک دمنوش گیاهی سالم و خوشطعم استفاده کنید. دمنوشهای گیاهی علاوه بر کاهش التهاب به تقویت سیستم ایمنی بدن هم کمک میکنند. پس مصرف آنها میتواند از چند جنبه مختلف مفید باشد.
روغنهای گیاهی مناسب برای دیسک کمر
در کنار بهترین غذا برای دیسک کمر، استفاده از روغنهای گیاهی هم میتواند مفید باشد. روغنهای گیاهی از برگها، دانهها، گلها، میوهها و پوست برخی گیاهان استخراج میشوند. تحقیقات بالینی نشان دادهاند که برخی از این روغنها میتوانند در کاهش درد و برخی مشکلات جسمی موثر باشند. در ادامه بهترین روغن برای دیسک کمر را معرفی کردهایم:
- روغن نعناع: روغن نعناع که به دلیل خاصیت منتولی خود شناخته میشود، یکی از قویترین مسکنهای طبیعی است. این روغن حاوی حداقل ۴۴ درصد منتول خالص است که بهطور گستردهای برای تسکین انواع مختلف درد استفاده میشود.
- روغن گلپر کوهی: این روغن حاوی متیلسالیسیلات است که ترکیبی مشابه آسپرین محسوب میشود. اگر از داروهای رقیقکننده خون استفاده میکنید، قبل از مصرف این روغن با پزشک مشورت کنید؛ چراکه ممکن است خطر خونریزی را افزایش دهد.
- روغن زنجبیل: زنجبیلی که در آشپزی استفاده میشود، خواص درمانی دیگری هم دارد. یکی از مهمترین فواید این روغن، خاصیت ضدالتهابی آن است که در یک مطالعه در سال ۲۰۱۶ روی آرتریت روماتوئید به اثبات رسیده است.
- روغن اسطوخودوس: این روغن یکی از پرکاربردترین روغنهای گیاهی است که به دلیل خاصیت چندمنظوره خود شناخته شده است. بر اساس یک بررسی بالینی، روغن اسطوخودوس میتواند به کاهش سردرد و دردهای عضلانی کمک کند؛ در نتیجه این اثرها میتوانند برای تسکین کمردرد هم مفید باشند.
- روغن اکالیپتوس: این روغن به دلیل داشتن خواص ضدالتهابی و ضدباکتریایی شناخته میشود و میتواند اثرات تسکیندهندهای روی عضلات و مفاصل داشته باشد. بر اساس یک بررسی بالینی در سال ۲۰۱۵، این روغن در درمان بیماریهایی مانند آرتریت، آنفلوآنزا و زخمها مفید بوده است.
- روغن بابونه: اگرچه بابونه بیشتر به دلیل خواص آرامبخش آن شناخته میشود، این روغن ضروری دارای فواید دیگری هم هست. از جمله این فواید، کاهش گرفتگی عضلات و التهاب عمومی است.
- روغن رزماری: رزماری فقط یک گیاه معطر برای آشپزی نیست. بلکه روغن گیاهی آن دارای مزایای اثباتشده علمی است که شامل کاهش درد ناشی از بیماریهای روماتیسمی و گرفتگیهای قاعدگی میشود. این خواص ضدالتهابی و مسکن ممکن است برای کمردرد هم مفید باشند.
- روغن چوب صندل: روغن چوب صندل دارای خواص ضدالتهابی است. مطالعات نشان دادهاند که این روغن اثراتی مشابه داروهای بدون نسخه دارد. کاهش التهاب در ناحیه کمر با استفاده از روغن چوب صندل میتواند به کاهش درد هم کمک کند.
آب آشامیدنی؛ نوشیدنی مفید برای دیسک کمر
شما به دنبال بهترین غذا برای دیسک کمر هستید، اما باید گفت که آب هم میتواند یک نوشیدنی مفید برای دیسک کمر باشد. هیدراته ماندن برای حفظ انعطافپذیری بافتهای نرم و روان بودن مفاصل ضروری است. دیسکهای بینمهرهای (ستون فقرات) در برابر کمآبی آسیبپذیر هستند و ممکن است شروع به کاهش ارتفاع کنند.
معمولا با کاهش اندازه دیسکهای ستون فقرات، خطر ابتلا به مشکلات دردناک دیسک بالا میرود. دیسک کمر زمانی رخ میدهند که کمبود مایعات باعث شکنندگی دیسکها میشود و در نهایت آنها از جای خود خارج شوند. بنابراین، مصرف نوشابههای گازدار را کنار بگذارید و یک لیوان آب خنک و تازه بنوشید تا سلامت ستون فقرات خود را حفظ کنید!
چه غذاهایی برای دیسک کمر مضر هستند؟
هنگام انتخاب بهترین غذا برای دیسک کمر، باید برخی از مواد غذایی را از برنامه خودتان حذف کنید؛ چراکه مصرف این غذاها میتواند تاثیر مواد غذایی سالم را کاهش دهد و بهبودی را به تاخیر بیندازد. در واقع، این خوراکیها ممکن است التهاب و درد را تشدید کنند. بر اساس نظر دکتر فوقتخصص ارتوپد و متخصصان تغذیه، بیماران مبتلا به دیسک کمر باید از مصرف برخی مواد غذایی خودداری کنند، از جمله:
- محدود کردن مصرف لبنیات: اگرچه کلسیم و ویتامین D برای سلامت استخوانها ضروری هستند؛ اما برخی از لبنیات پرچرب میتوانند در بعضی افراد باعث التهاب شوند. اگر بعد از مصرف لبنیات متوجه افزایش درد شدید، باید از منابع گیاهی کلسیم مانند سبزیجات برگسبز، آجیل و دانهها استفاده کنید.
- کاهش مصرف الکل و کافئین: کسانی که عادت به قهوه دارند برایشان این سوال مطرح است که آیا قهوه برای دیسک کمر مضر است؟ باید بگوییم که الکل و کافئین میتوانند باعث کمآبی بدن شوند که این امر ممکن است علائم دیسک کمر را تشدید کند. شما باید مصرف الکل و کافئین را محدود کنید یا به سراغ گزینههای بدون الکل و بدون کافئین بروید. سیگار کشیدن، نوشیدن الکل و مصرف زیاد قهوه باعث عدم تعادل در اسیدهای چرب ضروری بدن و تولید واسطههای التهابی میشود که به تشدید درد کمک میکنند.
- پرهیز از غذاهای سرخشده و فرآوریشده: غذاهای سرخشده و فرآوریشده برای سلامت عمومی بدن مضر هستند؛ اما در افرادی که دچار دیسک کمر هستند، این غذاها میتوانند بهطور خاص مشکلات بیشتری ایجاد کنند؛ چراکه غذاهای سرخشده و فرآوریشده میتوانند سموم را در بدن افزایش دهند و التهاب و درد را تشدید کنند. پس به جای این غذاها، تمرکز خود را بر روی مصرف مواد مغذی طبیعی مانند میوهها، سبزیجات و پروتئینهای کمچرب بگذارید.
- کنترل مصرف نمک: مصرف بیشازحد نمک میتواند باعث احتباس آب در بدن شود؛ در نتیجه التهاب و درد را افزایش میدهد. شما باید از غذاهای فرآوریشده که معمولا سرشار از نمک هستند، پرهیز کنید و برای طعم دادن به غذاهای خود از گیاهان و ادویههای طبیعی به جای نمک بهره بگیرید.
- کربوهیدراتهای تصفیهشده: بیسکویت، کیک، چیپس و سایر محصولاتی که با آرد تصفیهشده تهیه میشوند، مانند نان سفید، پاستا و شیرینیها، از رایجترین گزینههای غذایی در فروشگاهها هستند. همانطور که گفته شد، التهاب عامل اصلی ایجاد درد است. پس از مصرف غذاهای تهیهشده از کربوهیدراتهای تصفیهشده دوری کنید.
- غذاها و نوشیدنیهای شیرین: این مواد سرشار از شکر و در نتیجه کالری خالی هستند! یعنی هیچ ارزش غذایی ندارند. موادی مانند نوشابه، آبنبات، شیرینیجات و شیرهای گیاهی شیرینشده مصرف کالری شما را افزایش میکنند و خطر ابتلا به چاقی و سایر بیماریها را بیشتر میکنند.
در نهایت مصرف بهترین غذا برای دیسک کمر و رعایت این توصیههای تغذیهای، یک رویکرد جامع برای مدیریت بیماری، کاهش علائم و تسریع روند بهبودی فراهم میکند.
سخن پایانی
برای حفظ سلامت ستون فقرات و کاهش مشکلات ناشی از دیسک کمر، رعایت یک رژیم غذایی متعادل و غنی از مواد مغذی اهمیت ویژهای دارد. مصرف میوهها، سبزیجات، ماهیهای چرب، لبنیات، انواع مکملها و ویتامینها، ادویهها، آب آشامیدنی و روغنهای گیاهی میتواند به تقویت استخوانها و کاهش التهاب کمک کند. در مقابل، باید از غذاهای سرشار از چربیهای اشباع و مواد التهابزا پرهیز کرد. اگر با رعایت این توصیههای تغذیهای، مشکل شما بهبود پیدا نکرد، توصیه میکنیم که حتما به بهترین کلینیک ارتوپدی تهران یا شهر محل سکونت خود مراجعه کنید.


دیدگاه خود را با ما در میان بگذارید